Dijital Telif Yasası ve Yerel Medyanın Son Şansı
Baha Haber’in gazetecilik etiği ve dijital namus anlayışıyla, yerel medyanın varoluş mücadelesini tam 14 yıldır koruyor.
Dijital Telif Yasası ve Yerel Medyanın Son Şansı: Platformlar Haberimizi Çalıyor, Biz Vergi Ödüyoruz!
Baha Medya 14 yıllık dijital medya serüveninde ilk baştan beri etik iletişim ve gazetecilik 5N 1K kurallarını ilke edinmiş ve sahadan aldığı gücü yerel haber merkezileri ile paylaşmak suretiyle gücüne marka bilinirliğini katmıştır. Gazetecilik, bir toplumun hafızasıdır. Ancak bugün bu hafıza, küresel teknoloji devlerinin algoritmik labirentlerinde "bedava içerik" muamelesi görüyor. Anadolu’nun en ücra köşesinden, İstanbul’un kalbinden süzülüp gelen haberler; benzer özgün yazılar makaleler içerikler ister sosyal medyada olsun ister internet veri tabanında olsun büyük dev firmaların sistemleri içinde yayınlanınca sahiplenme gibi algoritmik bir manipülasyon yoluna gidiyorlar. Google, Meta ve TikTok gibi platformlar tarafından saniyeler içinde "kamulaştırılıyor". Ortada devasa bir emek hırsızlığı ve milyarlarca liralık bir telif gaspı var iken kimse bunları görmüyor ve bunlar üzerinden reklam alınınca tadından yenmiyor. Hal böyle olunca kasasını dolduran büyük bu işletmeler oluyor. Küçük işletme ve medya sahiplerine ise vergisini bile ödemeyen bütün ülkelerin düşmanı bu canavarlar ile savaşmak kalıyor.
Algoritmik Manipülasyon: Emeğin Görünmez Kılınması
Yerel medyanın kısıtlı imkanlarla ürettiği özgün içerikler, küresel platformların algoritmaları tarafından süzülüyor. Bu platformlar, haberimizi kendi sayfalarında göstererek kullanıcıyı içeride tutuyor, reklam geliri elde ediyor ancak bu gelirden haberi üretene tek kuruş koklatmıyor. Üstelik, kendi kurallarına uymayan içerikleri "erişim kısıtlaması" ile cezalandırarak, yerel basını adeta birer "içerik kölesine" dönüştürüyorlar.
Rakamlarla Gasp: 200 Milyar TL’lik Akış
Türkiye’deki dijital reklam pazarı ve veri trafiği üzerinden dönen para trafiği yıllık 158 ile 200 milyar TL bandına ulaşmış durumda. Bu devasa bütçenin aslan payı, vergisini dahi tam ödemeyen küresel devlere akıyor. Yerel gazete sahibi vergisini kuruşu kuruşuna öderken, haberini "çalan" platformlar bu parayı yurt dışına transfer ediyor. Bu sadece ekonomik bir kayıp değil, bir milli güvenlik meselesidir.
Dünya Başardı: Avustralya ve Kanada Modeli
Biz bu karanlığa mahkûm değiliz. Avustralya "Haber Medyası Pazarlık Yasası" ile bu devleri masaya oturttu ve yayıncılara yıllık milyonlarca dolar telif ödenmesini sağladı. Kanada benzer bir adımla içerik üreticisinin hakkını teslim etti. Türkiye de artık bu sömürü düzenine "dur" demeli ve acilen "Dijital Telif Yasası"nı hayata geçirmelidir.
Çözüm Önerisi: "Ulusal Dijital Telif Fonu"
Baha Haber olarak önerimiz nettir: Platformların Türkiye üzerinden kazandığı gelirden kesilecek bir payla "Dijital Telif Fonu" oluşturulmalıdır.
Doğrudan Telif Ödemesi: İçeriklerin gösterim sayısına göre yayıncıya pay aktarılmalı.
Yerel Medya Önceliği: Fonun büyük kısmı, kültür erozyonuna direnen yerel basın kuruluşlarına dağıtılmalı.
Algoritmik Şeffaflık: Yerli haber sitelerinin erişiminin "shadowban" gibi yöntemlerle engellenmesi yasaklanmalı.
Kültür Erozyonu ve Gazetecinin Çığlığı
Bir sanatçı ve kültür insanı olarak şunu söylemeliyim: Yerel medya susarsa, o bölgenin kültürü, dili ve hikâyesi de ölür. Küresel platformların standartlaştırdığı "tek tip içerik" dünyasında, kendi rengimizi korumak için yerel gazeteciyi yaşatmak zorundayız. Kültür olmadan ne teknoloji ne de demokrasi gelişir. Haberimizi çalanlar, aslında geleceğimizi çalıyor.
Editör: İbrahim ÖZKAN
#DijitalTelifYasası #YerelMedya #GazetecilikEtiği #EmekHırsızlığı #BTK #DijitalDönüşüm #KültürErozyonu #BahaHaber #İbrahimÖzkan #HaberHakkı #TelifFonu
Yorumlar (0)
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!